Zasłony termoizolacyjne — czy działają i ile naprawdę dają

Zasłony termoizolacyjne działają, ale tylko wtedy, gdy zaciągasz je na noc szczelnie: z zamkniętą górą, zakładem na ścianę po bokach i bez zasłaniania grzejnika. Przy starych, nieszczelnych oknach ograniczają nocne straty ciepła przez okno orientacyjnie o 20-40%, przy oknach z lat 90. o 10-25%. Przy nowych oknach trzyszybowych dają głównie komfort, bo przestaje ciągnąć chłodem od szyby.

Ważne zastrzeżenie: to procenty strat przez samo okno, a nie przez cały dom. Na rachunku za ogrzewanie zobaczysz zwykle kilka procent różnicy. Poniżej rozbieram, od czego zależy efekt, gdzie zasłona szkodzi i jak ją powiesić, żeby pracowała na Ciebie.

Jak działa zasłona termoizolacyjna?

Szyba zimą jest najzimniejszą powierzchnią w pokoju. Powietrze przy niej się ochładza, opada i płynie po podłodze w stronę kanapy — stąd uczucie ciągu nawet przy idealnie szczelnym oknie. Do tego ciepło z pokoju promieniuje na zimną szybę.

Gruba, wielowarstwowa zasłona robi dwie rzeczy. Tworzy warstwę względnie nieruchomego powietrza między tkaniną a oknem i zatrzymuje część promieniowania. Warunek jest jeden: powietrze za zasłoną musi naprawdę stać. Jeśli góra jest otwarta, a dół wisi 10 cm nad podłogą, za zasłoną powstaje komin: ciepłe powietrze wchodzi górą, ochładza się przy szybie i wylewa dołem jeszcze zimniejsze niż wcześniej.

Ile dają zasłony termoizolacyjne przy różnych oknach?

Widełki poniżej to orientacyjne wartości z badań zasłon i materiałów producentów. Dotyczą nocnych strat przez okno przy zasłonie zaciągniętej szczelnie. Przy luźno wiszącej zasłonie wynik jest wyraźnie niższy.

Wniosek jest prosty: im gorsze okno, tym więcej daje zasłona. W mieszkaniu z nowymi oknami trzyszybowymi kupujesz ją dla wygody i estetyki, a nie dla rachunku. W starej kamienicy ze skrzynkowymi oknami to jedna z najtańszych rzeczy, jakie możesz zrobić przed zimą, obok uszczelek.

Zasłona a grzejnik pod oknem — najczęstszy błąd

W polskich domach i blokach grzejnik prawie zawsze stoi pod oknem, i to nie przypadek. Ciepłe powietrze z grzejnika idzie w górę przy szybie i odcina opadający chłód. Zasłona do podłogi zaciągnięta przed grzejnikiem psuje ten układ na trzy sposoby:

• ciepło z grzejnika trafia między tkaninę a szybę i ogrzewa okno zamiast pokoju,
• głowica termostatyczna w tej kieszeni czuje wyższą temperaturę i przykręca zawór,
• przy szybie robi się wilgotno, bo para z pokoju dochodzi tam, a ruch powietrza słabnie.

Orientacyjnie gruba zasłona zakrywająca grzejnik zabiera 5-15% jego mocy, czyli potrafi zjeść cały zysk z izolacji okna, a czasem więcej.

Rozwiązanie zależy od okna:

1. Grzejnik pod parapetem — zasłona kończy się na parapecie albo 1-2 cm nad nim. Grzejnik zostaje w pokoju, okno jest przykryte.
2. Okno balkonowe bez grzejnika — zasłona do podłogi, 1-2 cm nad posadzką albo lekko na niej.
3. Grzejnik z boku okna — zasłona może iść do podłogi, ale ma nie zachodzić na grzejnik, gdy jest zaciągnięta.

Jak wybrać zasłony termoizolacyjne?

Nazwa na metce niewiele mówi, bo producenci nazywają „termo" wszystko, co jest grubsze od firanki. Patrz na konkrety:

• Gramatura: 250-400 g/m². Poniżej 200 g/m² to zwykła zasłona dekoracyjna.
• Warstwy: najlepiej trzy (tkanina wierzchnia, wkład lub powłoka z pianki akrylowej, spód) albo zasłona z dopinaną podszewką termiczną.
• Szczelny splot: przyłóż tkaninę do lampy. Zasłona, przez którą widać żarówkę, nie zatrzyma też powietrza.
• Szerokość: szerokość okna plus 30-50 cm, żeby zachodziła 15-25 cm na ścianę z każdej strony, i to po zmarszczeniu na karniszu.
• Pranie: sprawdź metkę. Część tkanin z powłoką nie znosi prania w pralce powyżej 30°C i wirowania.

Jak powiesić zasłony, żeby naprawdę trzymały ciepło?

Karnisz robi połowę roboty. Zasłona powieszona na rurce 15 cm od ściany i 30 cm pod sufitem wpuszcza powietrze górą i nigdy nie będzie izolowała.

1. Zamknij górę. Najlepszy jest karnisz sufitowy (szyna przykręcona do sufitu) albo kaseta lub blenda nad karniszem. Przy rurze na wspornikach zostaw nad nią jak najmniejszą szczelinę do ściany.
2. Wysuń karnisz poza okno o 15-25 cm z każdej strony, żeby zasłona zachodziła na ścianę.
3. Trzymaj zasłonę blisko okna — tyle, żeby swobodnie mijała klamkę i parapet, zwykle 8-12 cm od ściany.
4. Dociśnij boki. Magnesy albo rzepy przyszyte do brzegu zasłony i przyklejone do ściany zamykają boczną szczelinę.
5. Dół dopasuj do grzejnika według zasad z poprzedniej sekcji.

Nad karniszem uważaj na przewody: przed wierceniem sprawdź ścianę wykrywaczem, bo nad oknami często biegną instalacje do gniazdek i rolet elektrycznych. Wiercenie i montaż krok po kroku opisuje poradnik o montażu karnisza.

Kiedy odsłaniać, a kiedy zasłaniać?

Zasłona pracuje w nocy. W dzień, przy oknach od południa, wschodu i zachodu, odsłoń ją całkowicie — słońce przez szybę dogrzewa pokój za darmo, nawet przy kilku stopniach mrozu. Zaciągaj ją o zmroku i odsłaniaj rano.

Najczęstsze błędy z zasłonami termoizolacyjnymi

• Zasłona do podłogi przed grzejnikiem. Ogrzewasz szybę, a pokój zostaje zimny.
• Otwarta góra. Zamiast izolacji powstaje komin, który przyspiesza ruch zimnego powietrza.
• Zasłona na styk z oknem, bez zakładu na ścianę. Po bokach ucieka większość efektu.
• Zaciągnięta w słoneczny dzień. Tracisz darmowe ciepło od słońca.
• Zasłona zamiast uszczelek. Nieszczelne okno trzeba najpierw naprawić.
• Kupno po nazwie. „Termo" na metce przy 150 g/m² to marketing.

Podsumowanie

Zasłony termoizolacyjne działają, a najwięcej dają przy starych oknach: orientacyjnie 20-40% mniej nocnych strat przez szybę, przy nowych trzyszybowych głównie komfort. Efekt robi nie metka, tylko sposób powieszenia: zamknięta góra, zakład 15-25 cm na ścianę, dół na parapecie, jeśli pod oknem stoi grzejnik. Zasłona przed grzejnikiem zabiera więcej, niż daje.

Zanim kupisz nowe, sprawdź dłonią obecne zasłony wieczorem. Spływający chłód przy dole oznacza otwartą górę, gorące powietrze za tkaniną oznacza zbyt długą zasłonę. Czasem wystarczy kaseta nad karniszem i skrócenie tkaniny o 30 cm.